Anna

Michael Ancher (1849-1927), Anna Ancher reading, 1881

De lezende vrouw in het hoekje van de huiskamer is Anna Kirstine Brøndum. Zij is geboren en getogen in Skagen, een dorp in het uiterste noorden van Denemarken. Haar vader is eigenaar van Hotel Brøndum.

Al op jonge leeftijd wordt duidelijk dat Anna artistiek talent heeft. Zij gaat studeren aan het Vilhelm Kyhn College in Kopenhagen. Later vervolgt zij haar schilderstudie in Parijs samen met haar vriendin Marie Triepcke (waarover ik schreef in Mooie Marie).

In Skagen ontstaat in de 19e eeuw een kunstenaarskolonie. De schilders treffen elkaar in Hotel Brøndum om onderling ideeën uit te wisselen over hun kunst. Terug uit Parijs, ontmoet Anna daar haar toekomstige, tien jaar oudere man, Michael Peter Ancher.
Hoewel in die tijd niet gebruikelijk, blijft Anna Ancher, ook na haar huwelijk in 1880, schilderen. Zij is wel de enige vrouw van het stel kunstenaars in Skagen.
Het verschil met haar collega’s is dat Anna voornamelijk haar onderwerpen binnenshuis zoekt (zie het meisje in de keuken hiernaast), terwijl de mannen vooral buitentaferelen kiezen, zoals onderstaande vissers van Michael Ancher.



Overigens heeft Michael ook heel wat portretten van zijn vrouw geschilderd, zowel binnen als buiten.















Portraet af min hustru



In 1883 wordt dochter Helga geboren. Michael legt haar doop op het witte doek vast.


Behalve Anna en Helga zie je op het schilderij ook hun vriend en collega Peder Severin Krøyer (de man met bril en rossige baard). Hij is getrouwd met de hartsvriendin van Anna, Maria Triepcke. De twee kunstenaarsstellen raken hecht bevriend.
Op één van zijn mooiste schilderijen, Hip hip hurra! uit 1888, zie je Anna in een witte jurk met haar kleine dochtertje Helga aan tafel met veel van haar kunstenaarsvrienden.

Peder Severin Krøyer, Hip hip hurra!, 1888

Krøyer, heeft deze zorgvuldig gearrangeerde scene eerst vastgelegd op foto, die ook nog bewaard is gebleven.



Ook Michael heeft zijn vrouw samen met haar dochter enkele keren vereeuwigd.





Een zelfportret van Michael Ancher met naast hem zijn dochter Helga en op de achtergrond zijn vrouw Anna Ancher

Dochter Helga treedt in de voetsporen van haar ouders en kiest voor het kunstenaarsvak en zo wordt Anna niet alleen door haar man, maar eveneens door haar dochter geportretteerd.

De drie zussen met in het midden Anna

Anna en Michael Ancher geschilderd door hun dochter Helga

Het kunstenaarsechtpaar Ancher is beroemd in Denemarken. Hun huis in Skagen is na hun dood een museum geworden waar veel van hun werk tentoongesteld wordt.
Anna heeft een standbeeld gekregen ontworpen door Astrid Noack.



Anna en Michael Ancher zijn zelfs afgebeeld op het 1000 Kronen biljet van Denemarken


De portretten op het biljet van het echtpaar zijn gebaseerd op de schilderijen die hun vriend Peder Krøyer van hen maakte en lange tijd in het hotel van Anna’s vader hingen


Op de website van Det Kongelige Bibliotek in Kopenhagen vond ik nog een aantal prachtige foto’s van Michael en Anna Ancher en hun dochter Helga.

Michael Ancher als jongeman

Michael en Anna in de tuin in Skagen

Anna met hun dochtertje Helga

Een prachtig scherpe foto van Anna Ancher

Anna staat model

Michael en Anna Ancher in hun woonkamer

Anna in haar schilders outfit

Anna en Michael Ancher

Anna met haar moeder Ane Hedvig Møller(1826-1916)

Familiebijeenkomst met op de voorgrond Anna en haar moeder. Tweede van links is Michael Ancher, rechts van hem een zus van Anna, vervolgens dochter Helga en daarna weer een zus en broer van Anna

Anna en Helga thuis in Skagen

Anna Ancher, geboren Brøndum

Anna en dochter Helga

Anna op oudere leeftijd met haar zusters en dochter; v.l.n.r.Marie Brøndum, Helga Ancher, Anna Ancher en Hulda Brøndum

Michael Ancher sterft in 1927 op 78-jarige leeftijd. Anna Ancher overlijdt acht jaar later in 1935. Zij is dan 75 jaar oud. Hun dochter Helga is 80 als zij in 1964 overlijdt.

Van Helga Ancher heb ik geen schilderijen gevonden met lezende figuren. Die van Michael en Anna Ancher kun je terugvinden op mijn blog Reading and Art (hier en hier).

Mooie Marie

Peder Severin Krøyer(1851-1909), The artist's wife sitting in a garden chair at Skagen (1893)

Marie is geboren in 1867 in Frederiksberg (Denemarken) als Maria Martha Mathilde Triebcke, dochter van Duitse immigranten die een jaar voor haar geboorte naar Denemarken verhuisden.
Marie (zie foto rechts) komt, via een vriendin, in contact met een belangrijk kunstverzamelaar Heinrich Hirschsprung, een man die rijk is geworden in de tabaksindustrie, en raakt geïnteresseerd in de kunst. En hoewel het nog geen gewoonte was dat vrouwen kunstenaar werden, gaat Marie, mede gesteund door haar ouders, privélessen nemen in Kopenhagen. Uit die tijd stamt de uitspraak van enkele vrienden dat “Marie de mooiste vrouw van Kopenhagen is”. Later vertrekt zij naar Parijs om zich verder te bekwamen in de schilderkunst. Daar komt zij in contact met landgenote Anna Ancher met wie zij haar levenlang bevriend blijft.

In een café waar regelmatig Deense kunstenaars bij elkaar komen, treft zij ook Peder Severin Krøyer (zie hiernaast), een zestien jaar oudere kunstenaar, en zij worden smoorverliefd. Zij trouwen en reizen enkele jaren door geheel Europa, voordat zij zich definitief vestigen in Skagen temidden van hun vrienden.
Skagen groeit uit tot de belangrijkste kunstenaarskolonie in Denemarken, geleid door Michael en Anna Ancher.
Hoewel Marie zelfstandig haar eigen weg is gegaan en zij samen met Anna Ancher voorlopers zijn van vrouwelijke kunstenaars in Denemarken, komt er, na haar huwelijk met Peder weinig meer van schilderen.
Zijzelf is echter vele malen op het doek vastgelegd door haar man.
Het bovenstaande schilderij is gemaakt in hun tuin in Skagen. Er bestaat nog een andere versie van ditzelfde schilderij waarin de bloemen in de tuin centraal staan:


Dat Peder Severin zijn vrouw Marie prachtig vond zien we terug op de liefdevolle manier waarop zij door hem is afgebeeld.

Peder (links) en Marie met schildersvriend Otto Benzon

Marie




Peder en Marie

Fotografie was nog nieuw in die tijd en Krøyer gebruikte de foto’s als voorbeeld om het lange poseren te verkorten.

Anna Ancher (links) en Marie Krøyer (rechts)



Marie

In 1995 krijgen Marie en Peder een dochter en noemen haar Vibeke.

Vibeke Krøyer (rechts) naast Yvonne Tuxen geschilderd door Laurits Tuxen

Rond de eeuwwisseling begint Peder Severin Krøyer af te takelen en wordt voor langere perioden opgenomen wegens manische depressies. Hij lijdt ook aan syfilis. Het huwelijk komt onder druk te staan.

Tijdens een reis op Sicilië komt Marie in contact met Hugo Alfvén, een Zweedse componist (zie hiernaast). De liefde bloeit op en Marie besluit te gaan scheiden van Peder. Deze probeert het huwelijk nog te redden door hen beiden in Skagen uit te nodigen, maar als Marie in verwachting raakt van Hugo, gaat ook Peder akkoord met een scheiding in 1905. In hetzelfde jaar wordt haar tweede dochter geboren: Margita. Marie vertrekt met haar dochters naar Zweden om bij Hugo in te trekken. Hij woont in Leksand, een dorp in het midden van Zweden. Peder blijft eenzaam achter en sterft enkele jaren later.

Zelfportret van Peder Severin Krøyer enkele maanden voor zijn overlijden

Het tweede huwelijk van Marie is niet gelukkig, Hugo blijkt al snel een rokkenjager te zijn en gaat voortdurend vreemd. Marie overweegt om te scheiden maar wil niet nog een dochter zonder haar eigen vader op te laten groeien. Veel later volgt alsnog een moeizame scheiding in 1932. Marie is dan 65 jaar oud. Marie krijgt de woning toegewezen. Aan het begin van de Tweede Wereldoorlog in 1940 overlijdt ze.

Margita Alfvén is evenals haar oudere zus Vibeke filmactrice geworden

Marie wordt in Leksand begraven, haar dochters bewonen achtereenvolgens het ouderlijk huis, eerst Margita tot haar dood in 1962 en vervolgens Vibeke. Vibeke de dochter van Marie en Peder heeft de scheiding van haar moeder en vader waarschijnlijk moeilijk kunnen verwerken. Het eerste wat zij doet, als zij in het huis van haar moeder en stiefvader gaat wonen, is alle correspondentie, foto’s en andere documenten die zij daar tegenkomt verbranden. Zij overlijdt zelf in 1985.
Of het de wens is van Vibeke, weet ik niet, maar moeder en dochters zijn tenslotte alle drie in hetzelfde graf begraven, als Maria Alfvén, Margita Alfvén en Vibeke Krøyer.

In 2000 heeft Tonni Arnold het bewogen leven van Marie Triepcke Krøyer Alfvén beschreven in het boek Balladen om Marie. Marie was een mooie vrouw, daar is iedereen het over eens, maar schoonheid valt lang niet altijd samen met voorspoed en geluk.